نقد و نظر در مساله تربیت

معلوم نیست که والد و مربی خودشان چقدر عامل به حرف‌هایشان هستند!

درآمد

سال گذشته در فرایند تدوین طرح تحول مرکز، در جلسه ای  از محضر سه عزیز صاحب نظر(حجج اسلام؛ عمومی، کشاورز و کریمی) برای بهینه سازی طرح بهره می­گرفتیم. در آن جلسه جناب عمومی با طرح این سوال که شما چه شناختی از نسل امروز دارید که می‌خواهید برای ارتقای فرهنگی او برنامه ریزی کنید، حسابی جلسه را به چالش کشیدند. نسل امروز، واقعا نسل عجیب و غریبی است، به نظر می‌رسد نه والدین، نه معلمین و نه مربیان فهم درستی از او ندارند، متفکرین و اندیشمندان ما هم که در آثارشان فقط به تبیین خصوصیات رشدی این نسل، که از بسم الله خلقت بوده و تا قیام قیامت هم خواهد بود، می­پردازند. آنچه در این میان کماکان مبهم مانده است این است که نوجوان امروز چیست و کیست؟ چه خصوصیات عصری دارد، به چه می‌اندیشد، به دنبال چه یا که می­گردد؟ بعید می‌دانم حتی خودش هم خودش را درست بشناسد. اگر بپذیریم یکی از پیش نیازهای موفقیت در کار فرهنگی بویژه در حوزه تعلیم و تربیت داشتن شناخت درست و روزآمد از مخاطب است باید اعتراف کنیم در پیش نیازها­ی کار مانده ­ایم یا صادقانه‌تر بگویم درمانده­ ایم. برای شناخت بهتر نوجوان امروز بنا را براین گذاشتیم تا او را از سه منظر به تماشا بنشینیم؛ اول از منظر معلمین و مربیان، دوم از منظر والدین و  منظر سوم، خود نوجوان. برای اینکه کار را به دست کاردان سپرده باشیم زحمت این پژوهش را بر دوش برادر عزیزمان جناب دکتر مهرشاد گذاشتیم. دکتر مهرشاد جامعه شناس جوان و متعهدی است که به شدت دغدغه فرهنگ و  تعلیم و تربیت دارد. کنار فعالیت های دانشگاهی خود در مجتمع آموزشی صالحین هم یاریگر ما شده است با بچه‌های رشته علوم انسانی دبیرستان دوره دوم کلاس دارد و در برنامه‌های ارتقاء کیفی موسسه همفکر ماست.

چالش‌های تربیتی (نشست پنجم)
سلسله نشست‌های اکتشافی دکتر مهرشاد
با حضور مربیان مرکز فرهنگی شهید آیت الله مدرس(ره)

درپنجمین نشست میزبان تعدادی از مربیان مرکزِ خودمان بودیم. زحمت اداره این نشست بر دوش برادرگرامی، جناب آقای دکترمهرشاد بود. ایشان در ابتدا به فلسفه تشکیل این نشست و روش کار آن اشاره کرد و گفت: در مجتمع صالحین بحثی پیش آمد که یک نگاه دقیق‌تری به مسئله تربیت بشود. به عنوان قدم اول مطرح شد که مسائل و چالش‌ها  از دید مربیان تربیتی دیده شوند. ما به دنبال مسائل و چالش‌هایی هستیم که ذهن شما را در ارتباط با نسل امروز و شیوه تربیت او درگیر کرده است. روند ما این است که هم در کشف مسائل و هم در یافتن راه حل‌ها از سه منظر و دیدگاه بهره‌مند شویم. از منظر کادر مدرسه و مربیان تربیتی، والدین و دانش آموزان که ما با سه گروه نام برده این سوال را و این چالش را که چالش‌های حوزه تربیت چیست را تا حالا پرسیده‌ایم. از معلمان و کادر مدارس صالحین، از جمعی از والدین بچه‌ها و از خود بچه‌های مقطع متوسطه اول و متوسطه دوم. مدل جلسه، مدل گروه متمرکز یا Focus Group است. در مطالعات اجتماعی این روش مصاحبه را داریم که از آن نظرات استخراج می‌شود. روش گروه متمرکز امتیازی که نسبت به مصاحبه دارد این است که امکان تعامل و گفتگوی مصاحبه شوندگان مختلف را می‌دهد و این فرصت فراهم می‌شود که  تبادل نظرات اتفاق بیافتد و بارش نظرات بهتر صورت بگیرد. در گروه متمرکز کسی که محوریت را دارد تسهیلگر نام دارد و فقط وظیفه کمک به بهتر صورت گرفتن گفت و گو را دارد ولی محوریت گفتگو افراد هستند. گروه متمرکز هیچ الزامی به نتیجه‌گیری ندارد و ممکن است هرکسی نظری داشته باشد. در سوال مشخص شده می‌خواهیم ببینیم که شما وضعیت تربیت و مشکلاتی که فکر می‌کنید در این زمینه وجود دارد را چگونه می‌بینید. حالا یک نیم نگاه بیشتری هم ما به خود مفهوم مدرسه داریم، یعنی؛ آنچه که احیاناً مدرسه می‌تواند در حل و بهبود آن مؤثر باشد. از این جهت ممکن است جاهایی آسیب‌ها، مسائل و چالش‌های ما خیلی کلان باشد و در برخی موارد هم ممکن است بخش‌هایی از آن یک مقداری قابل طرح‌تر باشد. پس از این مقدمه، سید سهیل امامی رابط گروه فرهنگی نور الهدی اولین کسی بود که به طرح دیدگاه‌ها و چالش‌های مورد نظر خود پرداخت. ایشان بر این عقیده بود که فضا‌های تربیتی اگر که متعارض باشد سبب می‌شود که متربی زمانی که در چند مسیر تربیتی متفاوت یا حتی متضاد قرار بگیرد مجبور ‌شود که یکی را انتخاب کند و در این شرایط علاوه بر سردرگمی معلوم نیست که راه درست را انتخاب می‌کند یا راه نادرست را. بعد از این ایشان درباره نیاز به توجه خانواده‌ها به قالب و محتوای گفت‌وگو برای پذیرش واقعیت‌ها و پدیده‌های جدید زندگی بچه‌ها اشاره کرد. مربی یا خانواده باید بتوانند با مسائلی که در زندگی بچه‌ها وارد شده کنار بیایند و در صورتی که این آورده‌های جدید خوب نیست به صورت منفعلانه از کنار آن‌ها عبور نکنند. چالش دیگر ایشان این بود که بچه‌ها با مربیان، والدین و معلمینی روبه‌رو هستند که آنها خودشان معلوم نیست حرفی را که دارند تبلیغ می‌کنند چقدر باور دارند و عامل به آن هستند. اما سید فرید حکیم‌فعال رابط گروه فرهنگی وصال به چالش‌های ارتباطی که منجر به منحرف کردن در برخورد با خوداست اشاره کرد. ایشان در توضیح این چالش این طور بیان می‌کند که برخی موارد افرادی که در اطراف یک شخص هستند نقطه ضعف او را به عنوان ویژگی مثبت به او نشان می‌دهند و شخص فکر می‌کند که باید روی این کار کند در صورتی که بعد متوجه می‌شود که راه را اشتباه رفته است. عدم توجه به تفاوت‌های فردی در خانواده از جمله محور‌های صحبت‌های ایشان بود. محمد صادق حاجیان، رابط گروه فرهنگی اعلی، آخرین مربی این نشست بود که به طرح نقطه نظرات خود پرداخت؛ عدم تعادل والدین در برخورد با مسائل، توجه بیش از اندازه خانواده‌ها بر روی یک سری موضوعات و در آن طرف قضیه  بی‌توجهی آن‌ها به مسائلی که برای خود نوجوان بسیار حائز اهمیت است. چالش بعدی ایشان درباره‌ی این است که به دانش‌آموز اجازه‌ی خطا رفتن داده نمی‌شود و برای او حق انتخابی قائل نمی‌شوند. و در آخر ایشان بلاتکیفی در مدل تربیتی را برای مربیان گفت که در نظام تربیتی، مربی با یک نوع سر درگمی مواجه است و او نمی‌داند که آیا باید به سمت تربیت اسلامی برود یا اینکه از مدل‌های غربی استفاده کند. همانطور که ملاحظه فرمودید در این متن درباره چالش‌های تربیتی از منظر مربیان مرکز فرهنگی شهید آیت الله مدرس(ره) صحبت شد. ادامه این نشست با عنوان ویژگی‌های نسلی نوجوان در جلسه دوم برگزار شد که گزارش آن در نوبت بعدی در اختیار شما قرار خواهد گرفت.

به اشتراک گذاری این مطلب :
نویسنده متن: محمدمهدی اورنگی
نویسنده متن: محمدمهدی اورنگی
برای امتیاز به این پست کلیک کنید
[آرا: 2 میانگین: 5]

پیشنهاد سردبیر:
سردبیر عملکرد سایر نویسندگان را بررسی می‌نماید و مسئولیت تمامی محتوای علمی را بر عهده دارد.

گفتگو با حاج آقا براتی اولین مدیر دبیرستان دوره دوم صالحین/قسمت دوم
گفتگو با حاج آقا براتی اولین مدیر دبیرستان دوره دوم صالحین/قسمت دوم

در دوره‌ی مدیریت آموزش و پرورش استان، مسائل اساسی تعلیم و تربیت آموزش و پرورش چه بود؟ معمولا وقتی دولت‌ها کارشان را شروع می‌کنند، دوسال اول تجربی است. در دولت آقای احمدی‌نژاد وزیر آموزش و پرورش از اولین وزرایی بود که نتوانست با احمدی‌نژاد کار بکند...

قسمت ششم/تربیت
قسمت ششم/تربیت

در نگاه دینی، مسئولیت خانواده در فرایند تربیت فرزند تا مرز تکلیف و بلوغ شرعی اوست. پس از تحقق بلوغ،  فرد مکلف در قبال همه انتخاب­‌ها، رفتارها و کنش­‌ها و واکنش­‌های فردی و اجتماعی خود مسئول است. به این معنی که در این دنیا در قبال قانون و در آخرت در محضر الهی باید پاسخگوی عملکرد خویش باشد.

0 Comments

Submit a Comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *